Sinema Tarihi

Deliler Fatih’in Fermanı: Yeniden Türk Sineması

Deliler Fatih Fermanı filmi vizyona daha girmeden Osmanlı’da Deliler kimdir şeklinde sorular gelmeye başladı. Büyük merakla beklenen filmin konusu ile ilgili detaylar ve filmin kısa değerdirmesi Anadolu Tarih’te!

23 Kasım’da beyazperdede izleyici karşısına çıkan Deliler filmi konusu; Fatih Sultan Mehmet’in gönderdiği Osmanlı elçisi Romanya Prensi Vlad tarafından infaz edilmiştir. Yaşanan olay karşısında Fatih Sultan Mehmet, Vlad’ı öldürmesi için Baba Sultan’a ferman verir. Baba Sultan görev için Gökkurt, Çebi, Suskun, Adsız, Mübariz, Kongar ve Aşgar’dan oluşan Deliler Birliği’ni Kuman’la birlikte Edirne’den Targoviçte’ye gönderir. Deliler, Alaca köyü yakınlarından geçerken Vlad’ın çetesinin köye saldırdığını öğrenir. Deliler’in amacı önce köyü kurtarıp ardından Vlad’ı infaz etmektir. 

Osman Kaya yönetmen koltuğunda oturduğu filmde, Kazıklı Voyvoda Vlad Tepeş’i Erkan Petekkaya, Gökkurt’u Cem Uçan, Aşgar’ı İsmail Filiz, Alaca’yı Nur Fettahoğlu, Baba Sultan’ı Yetkin Dikinciler, Fatih Sultan Mehmet’i de Rüzgar Aksoy canlandırıyor. Kadrosunda Demet Tuncer, Mehmet Ali Karakuş, Gökçe Özyol, Mehmet Pala, Batın Uçan gibi isimlerin de yer aldığı filmin görüntü yönetmenliğini Sami Saydan üstlenirken, senaryo ise Mustafa Burak Doğu ve İbrahim Ethem Arslan’ın imzasını taşıyor.

DELİLER KİMDİR
Osmanlı’da Deliler’in en önemli özelliği, en ön saflarda savaşarak orduya kılavuzluk yapmasıdır. Deliler silah olarak eğri pala, kalkan, mızrak ve bozdoğan taşıyan Deliler, başlarına pars ya da benekli sırtlan derisinden yapılmış tüylü bir miğfer giyerlerdi.

Kalkanlarını da yine kuş tüyleriyle süsleyen Delilerin giysileri aslan, kaplan ve tilki postundan, şalvarları da ayı ya da kurt derisindendi. Ayaklarına ise “serhatlik” denen sivri burunlu mahmuzlu bir çizme giyerlerdi. Üzerlerine ayı, pars, aslan veya sırtlan postundan kılları dışarıda şalvarlar giyerlerdi. Bayraklarında “Kaderde ne varsa o gelir başa” yazılıydı. Sonradan giysilerinde değişiklik yapıldı, 17. yüzyıldan itibaren başlarına bir arşın uzunluğunda siyah kuzu derisinden üstü sarıklı bir kalpak giymeye başladılar.

Delilerin çoğunluğu Türk’tür ve Rumeli’de yaşayan halklar arasından seçilmişlerdir. Türkler, Boşnaklar, Hırvatlar, ve diğer Slav halklarından oluşturulan Osmanlı birlikleri, Rumeli beylerbeyi ve serhat beylerinin maiyet askerleri arasında yer alırlar. Bu askerler Serhadkulu isimli askerler arasında yer almışlardır.

OSMANLI TOKADI DELİLER’DEN ÇIKMIŞ
Bir rivayete göre de ıslatılmış mermer üzerine çıplak elle tokat atarak talim ederlerdi. İri yarı adamların ellerinde sadece bir kalkanla ve dahi kimi zaman o bile olmaksızın üzerlerine saldırdığını gören düşman askeri ne olduğunu anlayamadan, mermere meydan okuyan meşhur Osmanlı tokadıyla karşı karşıya gelir ve bunun nasıl bir şey olduğunu anladığında ya ölü ya da artık savaşamayacak denli sakat bir asker olurdu. Osmanlı tokadı kavramı buradan çıkmıştır.

GAME OF THRONES’TAN DAHA İYİ BİR İŞ YAPTIK 

Filmin yapımcısı film vizyona girmeden evvel Deliler filmi için çok yoığun ve titiz çalıştıklarını Game of Thrones kadar başarılı bir işe imza attıklarını, hatta daha iyi olduğunu bizlere ilan etmişti. Filmin oyuncusu  Cem Uçan “Bizim Spider Man’imiz yok. Amerika’daki meşhur dizilerdeki gibi ejderhalarımız, yerden zıplayan solucanlarımız yok. Türklüğün ana teması olan, Türklüğü coğrafyamıza taşıyan bozkurdumuz var. Bu tema çok iyi işlenebilir Bizim kahramanlarımızın hiçbiri sahte ve altını çizerek söylüyorum sahtekar değil. Hepsi reel, tarihi kronolojide var olmuş ve anlatılan insanlar” demişti.

Peki filmi izleyenler bu konuda neler diyorlar…

Öncelikle sinema otoriteleri olan sitelerin puanlarına bakalım.

IMDb: 6.9
Sinemalar.com: 5.9
Beyazperde: 5.7

Sinema Eleştirmenleri; 

Serdar AKBIYIK/STAR: 

Deliler’in teknik ayrıntılarına, görsel gücüne diyecek fazla bir şeyimiz yok. Son yıllarda vizyona giren Fetih 1453, Karaoğlan gibi filmlerle karşılaştırdığımızda çok daha iyi bir yapım. Hatta 2014 yapımı Luce Ewans’ın başrolünü oynadığı Amerikan yapımı Dracula Untold gibi bir örnekle karşılaştırsak bile yine daha iyi bir film diyebileceğimiz standartlara sahip teknik olarak Deliler. Tek dert senaryonun zayıflığı ve oyuncu kadrosunun bu tür yapımlardaki tecrübesizliği diyebilirim. Mesela Vlad’ı canlandıran Erkan Petekkaya bu anlamda beyazperdede üstlendiği diğer roller kadar başarılı değildi. Filinta dizisindeki Bıçak Ali karakterini canlandıran Cem Uçan ise filmde Deliler’den Gökkurt olarak karşımıza çıkıyor. O rolüne Petekkaya’dan daha iyi oturmuştu. Zamanında siz de benim gibi Cüneyt Arkın’ın oynadığı Yeşilçam’ın kılıçlı filmlerini zevkle seyrediyorsanız, o filmlerin 2000 sonrası Türk sinemasındaki izdüşümü olarak sayabileceğimiz Deliler’i zevkle seyredebilirsiniz.

Yıldıray Çiçek/TÜRKGÜN: 

İzlediğim son film “Fatihin Fermanı- Deliler” isimli sinema filmi sonrası, böyle bir yazı yazma ihtiyacı duydum. Son dönemde milli mesaj veren sinema ve dizi filmler konusunda büyük bir artış oldu. Bu durum Türk milliyetçisi olarak bizleri elbette çok mutlu ediyor. Filmlerde milli marşlar birbiriyle yarışıyor, milli mücadele ruhu için şuur aşılanıyor, Bozkurt’un bir milli sembol olduğu bu filmlerde hafızalara kazınıyor.

“Fatihin Fermanı- Deliler” isimli filmdeki görseli, diyalogları, mesajları izlerken mutlaka yeni filmler için bu gibi filmlere sahip çıkılması gerektiğini düşündüm.

“Fatihin Fermanı- Deliler” isimli bir film tarihi gerçeklerden yola çıkılarak kurgulanmış bir film… Film içinde şehidimiz Eren Bülbül’ün sözüne hatırlatma yapılarak “İyi ki varsın Eren” mesajıyla da tarihi günümüze bağlayıp, çok güzel duygusallık yakalanmış… Sahnelerde görülen Bozkurt ve Bozkurt sesleri de anlamlı olmuş…

Tarihteki “Deliler” hakkında, tarih bilgilerinde “Gerek kılık kıyafetleriyle gerekse de cesaretleriyle savaş meydanlarında korku salan(Dosta düşmana fark etmeden) “Deli” birliklerinin ortaya çıktığı ilk tarihe dair net bir bilgi mevcut değilse de 15. yüzyılın sonlarından itibaren ortaya çıktıkları ve esas itibariyle 16. yüzyılda devlet tarafından istihdam edildikleri bilinmektedir. Adlarına yaraşır şekilde savaşan bu savaşçı grubun Osmanlı tarihinde savaş yeteneklerini sergilediği ilk muharebe, 1444 yılında Papalık önderliğindeki Haçlılara karşı yapılan Varna Savaşıdır. Bu tarihten itibaren Osmanlı tarihinde iyice yer edinen “Deliller” birer bölük halinde beylerin çevresindeki muhafız birlikler olma sürecine evrildi, sonraları ise sayılarının artması üzerine korkunç bir savaş unsuru haline dönüştü. “ ifadeleri yer alıyor. İşte filmin çekilmesi bu gerçeklerden yola çıkarak hayata geçirilmiş…BİZE GÖRE İSE:
Eren kardeşimizin hatırası için yaptığınız dokunuş için teşekkür ediyorum. Teknik detaylarının eleştirilecek hiçbir şeyi yok. Oyuncuk 10/6 film geneli 10/8… Şimdi gelsin Dracula 🙂

Oğuzhan Koç

Anadolu Tarih Kurucusu. Tarih ve sinema üzerine çalışıyorum. Belgesel yönetmenliklerinin yanı sıra yapımcılık da yapmaktayım.
Başa dön tuşu