Düşünce

Hasta Kentin Anıları: W. Eugene Smith Objektifinden Minamata Hastalığı

Fotoğraf nihayetinde küçük bir sestir fakat bazen bir ya da bir grup fotoğraf farkındalık algımızı cezbeder.

W.Eugene Smith

Hümanist fotoğrafçılığın öncüsü olarak kabul edilen William Eugene Smith, 1970’li yıllarda Japonya’nın civa salgını ile karşı karşıya kalan Minamata kentine giderek salgın mağdurlarının yaşadıklarını fotoğraf aracılığıyla dünyaya duyurdu. Çevrenin korunmadığı, denizlerin maddi hırslar uğruna kirletildiği, şirketlerin insanların yaşamasına sebep olduğu hastalık ortamını küstahça normalleştirmeye çalıştığı bölgede basın ve röportaj fotoğrafçısı Smith türlü türlü saldırılara uğramasına rağmen vazgeçmeden farkındalık oluşturmaya ve insanları bilinçlendirmeye devam etti. Bu yazımızda Smith’in hasta kentin sesi olan fotoğraflarına yer verdik. İyi okumalar dileriz!

Minamata Hastalığı Nedir?

Sanayi Devriminin yarattığı en büyük sorunlardan biri olan Minamata Hastalığı, Japonya’nın Minamata şehrinde denize dökülen civa atıkları sebebiyle kontamine olan balık ve kabukluların yenmesi sonucu bölge halkında görülen bir çeşit civa zehirlenmesidir. Hastalık, 1956 yılında Kumamoto vilayeti Minamata’da resmen keşfedildi ve 1968’de ulusal hükümet, bu kirlenmeyle ilgili hastalığın Chisso Co. Ltd Şirketinin fabrika atıklarını denize dökmesinden kaynaklanarak insan, hayvan ve bitkilerin canını nasıl tehlikeye attığını ve hastalığın bulaşıcı olmadığını açıklamıştır.
Ayrıca hastalık belirtileri titreme, kas ve denge sorunları, işitme ve görme problemleri, iştahsızlık olarak belirlenmişti. Minamata hastalığı bizlere çevre bilincinin oluşması ve doğayı korumanın gerekliliği açısından ders vermiştir.


Hastalığın Ortaya Çıkışı

21 Nisan 1956 tarihinde Japonya Minamata hastanesine şiddetli kasılmalar, yürüme ve konuşma bozuklukları şikayetleri ile henüz beş yaşlarında olan bir kız çocuğu getirildi.

Bu kız çocuğu, acılar içinde kıvranırken tarihe sanayi devriminin yarattığı en büyük hastalıklardan birini taşıyan kayıtlı ilk hasta olarak geçecekti: Minamata Hastalığı

Sorumlu şirket doğayı katlettiği onlarca yıl boyunca yalnızca insan yaşamına değil hayvanlara, bitkilere, denizlere, toprağa da çok büyük, telafisi imkansız zararlar vermiştir. Doğanın dengesiyle oynamanın zararlarını acı bir şekilde ortaya çıkaran bu olay insanlara ders olması gereken niteliktedir.

Minamata Kurbanlarının Sesi ve Fotoğrafçı William Eugene Smith

Minamata felaketinin dünyaya duyurulmasında büyük önem taşıyan ve basın ve röportaj fotoğrafçılığının en mühim isimlerinden biri olan William Eugene Smith, 30 Aralık 1918 tarihinde ABD’de doğmuştur. Smith, Minamata yolculuğuna kadar Newsweek dergisinin fotoğraf ekibine katılmış ve bir yandan da LIFE, Collier’s, Harper’s Bazaar ve New York Times gibi dergi ve gazeteler için fotoğraflar çekmiştir. Ayrıca 1955 yılında ünlü Magnum Photos ekibine katıldı.

1970 yılı Minamata Yolculuğu..

1970’lerin başında ise Japonya’ya giderek mağdur halkın durumuna eşi ile birlikte şahit oldu. Bölgede zarar gören hastaların sayıca çokluğundan ve buna neden olan fabrikanın tazminat ödeme konusundaki isteksiz ve olay normalleştirme çabalarından dolayı şoke olmuşlardı. Meslek etiğine sahip olan Smith’e göre bu haksızlığın dünyaya duyurulması gerekliydi ve bu nedenle bir foto-röportaj yapılmasına karar verildi. 1974 yılına kadar burada kalan Smith civa zehirlenmesinin kurbanlarını fotoğrafladı.

1974 yılına gelindiğinde aktivistlerle birlikte bu hastalığa neden olan fabrikayı protesto ederken, fabrikanın görevlileri tarafından sakat bırakılarak bir gözü kısmi görme kaybına uğratılmıştır. Smith uğradığı saldırı sonucu ABD’ye dönünce sayısız tedaviler görmüş ancak kafasına yediği darbelerin etkileri ölüm yılı olan 1978 yılına kadar devam etmiştir.

Life’ın “Dünyanın En Büyük Adamı” olarak işaret ettiği Smith çektiği fotoğraflar ile basın ve fotoğraf tarihinde farklı bir yere sahip oldu.

Begüm Şen

Tarih Öğretmeni, Anadolu Tarih Editörü Yazı göndermek için: begum@anadolutarih.com

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu