Türk Tarihi

İnsanlığın Dramı: Hocalı Soykırımı

Soykırım nedir?

Uluslararası hukukta “genosid” terimi, yunan dilinde olan “genos”- köken, soy anlamını vere sözle, latin dilinde “öldürmek” anlamını veren “caedo” kelimelerinin birleşmesi sonucunda oluşmuştur. Soykırım, bir etnik, ırksal, dini veya ulusal grubun tamamen veya kısmen kasıtlı ve sistematik olarak mahv edilmesidir. Bu terim 1944 senesine kadar mevcut değildi. 1944 senesinde yahudi kökenli polonyalı avukat, Raphael Lemkin , yahudilerin faşistler tarafından kütlevi, devlet seviyesinde, planlı mahv edilmesini ifade eden terim gibi kullanmıştır. Sonuç olarak, 9 Aralık 1948 senesinde “Genosid cinayetinin karşısının alınması ve onun cezalandırılması” hakkında sözleşme kabul etti.

Bu Sözleşme bakımından, ulusal, etnik, ırksal ya da dinsel bir grubu, kısmen ya da tamamen ortadan kaldırmak amacıyla işlenen aşağıdaki fiillerden herhangi biri, soykırım suçunu oluşturur:

(a) Gruba mensup olanların öldürülmesi,

(b) Grubun mensuplarına ciddi surette bedensel ya da zihinsel zarar verilmesi,

(c) Grubun bütünüyle ya da kısmen, fiziksel varlığını ortadan kaldıracağı hesaplanarak, yaşam şartlarını kasten değiştirmek,

(d) Grup içinde doğumları engellemek amacıyla önlemler almak,

(e) Gruba mensup çocukları zorla bir başka gruba nakletmek.[1]

Neden Hocalı?

Düşman için Hocalı`nın coğrafi konumu önemliydi. Karabağ`da yegane hava limanı oradaydı. 7000 kişiden fazla nüfusu olan Hocalı, Agdam, Şuşa, Eskeran, Hankendi yolunun üzerinde yerleşiyor. Tarihe baktığımız zaman Hocalı`nın insanların eski yaşam yeri olduğunu göre biliriz. M.Ö XIV-VII asrlara ait Hocalı-Gedebey medeniyetine ait anıtlar bulunmaktadır. İnsanların çoğu hayvancılıq, bağçılık, ekim ile ilgilenmiştir.

Hocalı Soykırımı

1991 senesi Ekim ayından Hocalı düşman tarafından blokadada idi. 30 Ekim tarihinde araba yolu kesildi. Hocalı`ya tek ulaşım helikopter yolu olsa da, sonuncu helikopter 28 Ocak tarihinde geldi. Şuşa şehrinin semasında mülki helikopterin vurulması sonucu 41 kişi hayatını kaybetti. 1992 senesi 25 Şubat`ı 26 Şubat`a bağlayan gece SSCB 366. Alayının desteğiyle Ermenistan silahlı birlikleri Hocalı şehrini işgal etti. Ermeniler soykırıma başladığı zaman insanlar en yakın yerleşim birimine ulaşmak işin şehirden çıkmaya gayret gösterseler de çok kişi bunu başaramadı. Şehiri yerle bir eden düşman sivillere acımasızca işgence ettiler.

83 çocuk, 106 kadın  ve 70`den fazla yaşlı olmak üzere toplam 613 kişi çeşitli işgenceler ile şehit edildi. 487 kişi yaralanmış, 1275 kişi rehin alınmıştır. 150 kişi ise kaybolmuştur. 130 çoçuk ebeveyinlerinden birini, 26 çocuk her iki ebeveyinini kaybetti. 6 aile tamamen yok edildi. Ermeniler insanları çeşitli işgenceler ile şehit etti. İnsanların kafaları koparıldı, gözleri çıkarıldı, hamile kadınların doğmamış çocukları karınlarından çıkarıldı, tecavüzler vb. insanlığa sığmayan işgenceler edildi.

Dünya medyasında Hocalı soykırımı:

“Times” Londra. 4 Mart 1992

Çok kişi çirkin hale salınmıştır, küçük kızın sadece başı kaldı.

“İzvestiya” Moskova. 4 Mart 1992

Videokamera kulakları kesilmiş çocukları gösterdi. Bir kadının suratinin yarısı kesilmiştir. 

“İzvestiya” Moskova. 13 Mart 1992

Leonid Kravets: Ben şahsen tepede yüze yakın ceset gördüm. Bir erkeğin başı yoktu. Her tarafta işgenceler ile öldürülmüş kadın, çocuk ve yaşılar görünüyordu.

“Sandy Times”. Londra. 1 Mart 1992

Ermeni askerleri binlerle aileni mahvetti.

“Valer aktuel”. Paris. 14 Mart 1992.

Bu “özerk bölgede” Ermeni silahlı desteleri Ortadoğu`dan çıkmışlarla birlikte modern teknolojiye, aynı zamanda helikopterlere sahipler. ASALA`nın Suriye ve Lübnan`dakı askeri kampları ve anbarları vardır. Ermeniler yüzden fazla müslüman köylerinde katliam yaparak Karabağ`dakı azerbaycanlıları mahv etmişler.

Hocalı`ya hücum planı

Diğer yazılarımı okumak için https://anadolutarih.com/author/ilaha/

[1] https://www.un.org/en/genocideprevention/genocide.shtml 24.02.2021

İlaha Yusifli

Hazar Üniversitesi: Tarih öğretmenliği (lisans) Erciyes Üniversitesi: Yakınçağ tarihi (yüksek lisans) İlgi alanım: İngilizlerin Kafkasya politikası İngilizlerin Kafkas İslam Ordusuna münasebeti İstihbarat tarihi

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu