Çeviri YazılarDünya Tarihi

Napoléon’un Mısır Seferi Muhaberatından Parçalar: 3. Bölüm

Divana (21 Ağustos 1798)

Bazı dragomanların muhtelif kişilerden çeşitli bahanelerle para kopardığına dair birçok şikâyet aldığınızı duydum. Adaleti derhâl sağlayabilmem adına beni bu kişiler hakkında etraflıca bilgilendirmenizi rica ediyorum.

BONAPARTE[1]

Sayda ve Akka Valisi Cezzar Ahmet Paşa’ya (22 Ağustos 1798)

Mısır’a Memluk beyleriyle savaşmak üzere gelerek hem adil hem de senin çıkarlarına uygun bir iş yaptım zira bunlar düşmanındı. Buraya Müslümanlarla savaşmaya gelmedim. Malta’ya girdiğimde ilk iş olarak yıllardır esaret altında inleyen 2.000 Türk’ü özgürlüğe kavuşturduğumu bilmelisin. Mısır’a vardığımda halkın güvenini tazeleyip müftüleri, imamları ve camileri korudum. Mekke hacıları daha önce hiç benim onları karşıladığımdan daha büyük bir itina ve dostlukla karşılanmadı ve Peygamber’in bayramı her zamankinden daha büyük bir şaşaa ile kutlandı.

Bu mektubu, Müslümanların en büyük dostu Fransızlar olduğu için eyaletinin iyiliği ve ticaretinin gerektirebileceği her türlü hizmeti mütekabiliyet esası üzerine sağlama ve böylece seninle uyum içinde yaşama niyetimi sana sözlü olarak bildirecek bir subayla gönderiyorum.

BONAPARTE[2]

Emir (25 Ağustos 1798)

Başkomutan emrediyor ki:

Birinci Madde

Elkâm (A’lqâm) köyünün sakinleri Emir Subayı Jullien’ı ve ona refakat eden 15 Fransız’ı katlettiği için bu köy ateşe verilecek.

İkinci Madde

Tuğgeneral Lanusse kendi tümeninden 500 asker ve bir kurye botuyla birlikte bu emri yerine getirmek üzere yarın sabah Elkâm’a gidecek. Burada bulunan tüm hayvanlar ve tahıl Cumhuriyet adına müsadere edilip bota yüklenecek. Tuğgeneral Lanusse şeyhleri tutuklayabilirse onları esir olarak Kahire’ye getirecek. Köyü de hiçbir evin sağlam kalmayacağı bir şekilde yağmaya tabi tutacak.

Tuğgeneral Lanusse yayınlayacağı bir bildiriyle komşu köylere Elkâm’ın Nil Nehri’nde yolculuk yapan Fransızların katlinden dolayı ateşe verildiğini duyuracak.

BONAPARTE[3]

Mekke Şerifi’ne (25 Ağustos 1798)

Sizi Fransız ordusunun Mısır’a girişi hakkında bilgilendirirken [aynı zamanda] Mekke hacılarının seyahat güvenliğini sağlamak için elimden gelen her şeyi yapmaya kesinlikle kararlı olduğuma dair bir teminatta da bulunmam gerektiğine kaniyim. Mekke ve Medine’nin Mısır’daki camileri ve [diğer] tüm müesseseleri önceden olduğu gibi onlara ait olmaya devam edecek. Biz, Müslümanların ve de Peygamber’in dininin dostuyuz. Sizi hoşnut etmek ve dinin lehinde olmak için elimizden geleni yapmak istiyoruz.

Hac kervanının hiçbir aksaklıkla karşılaşmayacağını, Araplardan yana hiçbir korku duyulmamasını sağlayacak şekilde korunacağını dört bir yana duyurmanızı istiyorum.

BONAPARTE[4]

Emir (26 Ağustos 1798)

Başkomutan Bonaparte buyuruyor ki:

Birinci Madde

1 Vendémiaire (22 Eylül), yani cumhuriyetin ilan edildiği gün, ordunun bulunduğu tüm noktalarda halka açık şölenlerle kutlanacak.

İkinci Madde

İskenderiye garnizonu şöleni Pompey Sütunu civarında kutlayacak.

(…)

Sütunun üzerine üç renkli sancak dikilecek.

Kleopatra’nın İğnesi[5] ışıklandırılacak.

Üçüncü Madde

Kahire’deki Özbekiye Meydanı’nın ortasına yedi kenarlı bir piramit dikilecek, bu kenarlardan her birinin üzerinde Mısır’ın fethinde yer alan beş tümenin ölen efradının isimleri bulunacak.

Altıncı kenarda denizcilerin isimleri yer alacak.

Yedinci kenar kurmay subaylar, süvariler, topçular ve mühendislere ayrılacak.

Dördüncü Madde

Ordunun Kahire’deki kısmı sabah 7.00’de toplanacak ve muhtelif manevraların ve vatansever kupleler söylenmesinin ardından her taburdan birer temsilci heyeti piramitlerden en büyüğünün üzerine üç renkli sancağı dikmek üzere yola çıkacak.

Beşinci Madde

Özbekiye Meydanı’nda 16.00’da başlayacak at yarışları ve koşular için koşu yolları ayrılacak ve bu yarışlar kendini göstermek isteyen yerlilerin katılımına açık olacak. Kazanana ödül verilecek.

Akşam vakti piramit aydınlatılacak. Havai fişek gösterisi düzenlenecek.

Altıncı Madde

Yukarı Mısır’daki birlikler şöleni Teb (Thèbes) şehrinin kalıntılarında kutlayacak.

Yedinci Madde

Kurmay Başkanı, mühendislerin komutanı, topçuların komutanı ve Kahire’den sorumlu komutan daha ayrıntılı bir şölen programı hazırlamak için birlikte çalışacak.

BONAPARTE[6]


[1] Correspondance de Napoleon I’er, IV, Paris: Imprimerie Impériale, 1860, s.525.

[2] Correspondance de Napoleon I’er, IV, Paris: Imprimerie Impériale, 1860, s.530-531.

[3] Correspondance de Napoleon I’er, IV, Paris: Imprimerie Impériale, 1860, s.553.

[4] Correspondance de Napoleon I’er, IV, Paris: Imprimerie Impériale, 1860, s.557.

[5] Günümüzde biri Londra’da diğeri ise New York’ta bulunan iki dikili taşa verilen ortak isim.

[6] Correspondance de Napoleon I’er, IV, Paris: Imprimerie Impériale, 1860, s.563-564.

Mehmet Şengöçmen

Boğaziçi Üniversitesi - Tarih

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu