Dünya TarihiTarihte Kadın

Şafağın Gözü: Mata Hari

“Oysa hiç güzel dans edemezdim. İnsanlar, sadece onların karşısına çıplak çıkmaya cesaret eden ilk kişi olduğum için görmeye geldiler beni.” – Mata Hari

Mata Hari dedikte akıla gelen dansçı, casus, seks işçisi(!) ve baştan çıkarıcı kadın geliyor. Peki, ismine kitaplar, makaleler, şarkılar yazılmış kişi aslında kimdir?

Mata Hari kimdir?

Tarihte Mata Hari olarak tanınan kişinin gerçek ismi Margaretha Geertruida Zelle 7 Ağustos 1876 tarihinde Leeuwarden, Neth`te Şapkacı dünyaya gelmiştir. Gençken hayatın zorlukları ile karşılaşmış, babası bir kadın için ailesini terk etmiş, annesi de hayatını kaybetmiştir.

1895’te Hollanda ordusunda İskoç asıllı bir subay olan Yüzbaşı Rudolph MacLeod ile evlendi ve 1897’den 1902’ye kadar Java ve Sumatra’da yaşadılar. Çift Avrupa’ya döndü ise de daha sonra ayrıldı. Margaretha`nın aile hayatı başarısız olmuştur. İddialara göre, çift iyi anlaşamıyordu. Eşi, Margaretha`ya defalarca ihanet etmiştir.

 Mata eşi ile ayrıldıktan sonra kendi başına geçinmek zorunda kalmıştır. Mata Hari 1903 yılında Paris`e gitti.  Endonezya`da öğrendiği danslardan esinlenerek  egzotik kostümlerle dans etmeye başladı. Avrupa için yeni olan bu figürler Mata Hari`ni ünlü etti. Fransa`da önde gelen iş adamları, askerler ve başka önemli statülere sahip kişiler onun hayranı oldu. Ünü kısa sürede tüm Avrupa`ya yayıldı ve diğer şehir ve ülkelere de seyahat etmeye başlamıştı.

Zengin erkekler tarafından sıkça sevgili ve hatta metres olarak istenen bir kişiydi Mata Hari. O zamanlarda Paris`teki göz alıcı, büyüleyici ve arzu edilen kadın olarak kabul ediliyordu. Yıllarca, neredeyse tüm büyük Avrupa başkentlerinde kapalı gişe performanslarda dans etti. Onun yaşı ilerledikçe sahnelere daha genç dansözler çıkmaya başlamış, kendisine ilgi azalmıştı.

Dünya savaşı başladığı zaman Mata Hari Berlin`deydi. Seyahat engeli olduğu için başka şehirlere gidemiyordu. Kendisinin varlık durumu iyi olsa da, banka hesapları dondurulmuş, mülklerine el koyulmuştu. Hollandalı bir iş insanı tarafından Hollanda`ya dönmesi için para almıştır. Hollanda, savaşta tarafsız olduğu için, tutucu hal almıştı. Bu sebepten dolayı, Mata Hari gibi “ünlü” kişileri potansiyel casus olarak görmekteydi. O, 1915 senesinde İngiliz istihbaratı için şüpheli kişiler listesinde idi.

Belirttiğimiz gibi, Mata Hari dansöz olarak çalıştığı zaman önemli askerler, iş insanları, siyasi kişiler ile tanışmış, arkadaş olmuştur. Birlikte olduğu kişiler nedeniyle gözaltına alınan Mata Hari, casusluk ile suçlandı.

Mata Hari`nin casusluk faaliyeti ile ilgili soru işaretleri mevcuttur. Mata Hari 1916 senesinde Lahey`de yaşarken bir Alman konsolosun Fransa’ya bir sonraki seyahatinde edinebileceği her türlü bilgiyi ona ödemeyi teklif ettiği söyleniyor. Fransızlar onun casusluk faaliyetinden şüphelenmeye başladılar ve 13 Şubat 1917’de Paris’te tutuklandı. Fransızlar tarafından tutuklanmasının ardından, yalnızca bir Alman istihbarat görevlisine bazı eski bilgileri verdiğini kabul etmiştir.

Ocak 1917`de Paris`e döndü. İlişkileri, çelişkili açıklamaları onun masum olduğuna inanılmasını önledi. 24 Temmuz 1917`de hakim önüne çıktı. 15 Ekim tarihinde ise idam edilmiştir.

Üçüncü Savaş Konseyi beni ölüme mahkûm etti, vahim bir hatadan başka bir şey değil bu… Fransa’da kesinlikle hiçbir casusluk faaliyetinde bulunmadım, kendimi savunamıyor olmak gerçekten çok korkunç.”

-22 Eylül 1917, Mata Hari’nin Hollanda Sefirine yazdığı mektuptan


İlaha Yusifli

Hazar Üniversitesi: Tarih öğretmenliği (lisans) Erciyes Üniversitesi: Yakınçağ tarihi (yüksek lisans) Hacettepe Üniversitesi: (Doktora) İlgi alanım: Kafkas İslam Ordusu İngilizlerin Kafkasya politikası İngilizlerin Kafkas İslam Ordusuna münasebeti İstihbarat Elemanları ve İstihbarat tarihi

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu